ژانويه 1501 ميلادى در 62 سالگى واقع شد ) كه اتفاقا هردو از علاقه‌مندان و مروجان بزرگ ادبيات و صنايع ظريفه بوده‌اند مكتبى ممتاز بوجود آمد و بازار اين فنون رونق و شكوهى بىسابقه يافت و ارباب فن از اطراف و اكناف ايران بدان مهد ادب‌گستر ذوق‌پرور كه پناهگاه ادبا و هنرمندان بود شتافتند و بازار ادبيات و صنايع ظريفه را چندان گرم كردند كه دنبالهء رواجش بعهد مشعشع صفويه رسيد . سلاطين صفويه نيز كه از هر جهت درصدد احياء و حفظ مآثر ملى ايران بودند در صيانت آن هردو يادگار گران‌ارز و حمايت ارباب ادب و هنر كوشيدند و فن تاريخ نويسى فارسى را با صنايع ظريفه به حد اعلاى عظمت و زيبايى و ترقى و رواج رسانيدند و در تحت حمايت و توجه آن‌دو دربار بزرگ ( دربار هرات و صفويه ) شاهكارهاى نثر فارسى و صنايع ظريفه بوجود آمد كه از افتخارات عظيم ايران در دنيا محسوب مىشود و هنوز ملل راقيهء جهان دربرابر آثار باعظمت آن‌دوره سر تعظيم خم ميكنند و بر ذوق و دست هنرآفرين ايرانيان آفرين ميگويند . از جمله مورخان معروف فارسى از استيلاى مغول تا اوايل دولت صفويه عبارتند از : 1 - علاء الدين عطاملك جوينى صاحب تاريخ جهانگشا 2 - خواجه رشيد الدين فضل اللّه همدانى وزير صاحب جامع التواريخ رشيدى 3 - اديب عبد اللّه شيرازى مؤلف تاريخ وصاف 4 - اديب فضل اللّه صاحب تاريخ معجم 5 - حمد اللّه مستوفى قزوينى صاحب تاريخ گزيده و نزهة القلوب 6 - قاضى بيضاوى مؤلف نظام التواريخ كه تفسير بيضاوى معروف هم ازوست . 7 - قاضى احمد غفارى صاحب تاريخ نگارستان و جهان‌آرا 8 - شرف الدين على يزدى صاحب ظفرنامه تيمورى 9 - كمال الدين عبد الرزاق سمرقندى صاحب مطلع السعدين 10 - حافظ ابرو ( شهاب الدين عبد اللّه بن لطف اللّه خوافى معروف بحافظ ابرو ) مؤلف زبدة التواريخ